Cây thông lá kim: Nguồn gốc, đặc điểm và cách chăm sóc

Cây thông lá kim, một biểu tượng của mùa lễ hội và không khí ấm áp của mùa đông, không chỉ mang đến vẻ đẹp hấp dẫn mà còn là một loại cây quan trọng trong nghệ thuật trang trí. Trong bài viết này, Greenworks sẽ cùng bạn tìm hiểu về nguồn gốc, những đặc điểm và cách chăm sóc hiệu quả để giữ cho cây thông lá kim của bạn luôn xanh tươi và phát triển khỏe mạnh.

Thông tin chung về cây thông lá kim

Cây thông lá kim hay còn được biết đến là cây xà nu, là một loại cây cùng họ với cây tùng, thuộc chi thông. Đây là loại cây có thân gỗ, nhựa thơm và lá xếp thành hình tháp. Cây thông lá kim thường xuất hiện ở các vùng có khí hậu hàn đới và nhiệt đới.

• Tên khoa học: Pinaceae
• Thuộc bộ: Thông Pinales
• Thuộc chi: Pinus
• Tuổi thọ: 100 – 1000 năm
• Độ cao: 15 – 35m
• Nguồn gốc: Vùng Bắc bán cầu.

Ý nghĩa của cây thông lá kim trong phong thủy

Tuổi thọ của cây thông lá kim thường kéo dài từ 100 năm đến 1000 năm, vì vậy loại cây này tượng trưng cho sự trường thọ. Do đó, việc trồng cây thông lá kim được quan niệm sẽ giúp người trong gia đình mạnh khỏe và sống lâu.

Ngoài ra, cây thông lá kim còn đại diện cho hình ảnh sức mạnh, nội lực và kiên trì. Ở một số nước châu Âu, trong điều kiện môi trường lạnh, tuyết rơi quanh năm nhưng cây thông lá kim vẫn tồn tại bền bỉ và giữ vững được độ tươi xanh. Điều này được cho là có ý nghĩa về sự mạnh mẽ, tính kiên cường và vững chãi.

Đặc điểm của cây thông lá kim

Cây thông lá kim thuộc loại cây thân gỗ, cao khoảng 30 – 35m, có nhiều cây cổ thụ đạt độ cao lên đến 100m. Thân cây thẳng và có nhiều nhựa. Vỏ cây có màu nâu đỏ, dày và nhiều vết nứt sâu. Các cành cây mọc đối xứng nhau hoặc mọc theo vòng xoắn ốc tạo nên các tán lá cao và rộng. Cành cây thông lá kim không có lông nhưng có một lớp phấn trắng phủ bên trên. Khi đạt một năm tuổi, cành cây sẽ có màu vàng nhạt và màu nâu.

Lá thông có dáng hình kim, cứng và màu xanh đậm. Lá cây có độ dài khoảng 15 -25cm, mỗi cành sẽ có 2 hàng lá mọc đối xứng với nhau. Gốc lá bẹ hình vảy, dài khoảng 1 – 2cm. Khi chạm tay vào lá của cây thông sẽ cảm nhận được sự sần sùi, thô ráp và sắc nhọn.

Nón của cây thông lá kim sẽ chín khoảng 2 năm, khi nón thông chín sẽ hóa thành gỗ vào tạo ra quả thông hoặc hạt thông có dạng trái xoan dẹp, cách mỏng và dài từ 1.5cm đến 2cm.

Gỗ thông lá kim nhẹ và mềm, màu vàng, nâu nhạt hoặc da cam, được sử dụng để trang trí hoặc sản xuất các sản phẩm như diêm, cột đèn, nội thất, hàng thủ công mỹ nghệ,…

Quả cây thông lá kim có dáng hình bầu dục với lớp vỏ cứng bên ngoài. Quả thông có nhiều cánh mỏng và dài khoảng 1.5cm đến 2cm, mọc đối xứng xung quanh quả thông. Sau khi quả phát triển trong vòng 1 – năm sẽ hóa gỗ.

Đặc điểm sinh trưởng

Cây thông lá kim là loại cây dễ sinh trưởng và phát triển trên đa dạng điều kiện đất, nhiệt độ và môi trường khác nhau. Đặc biệt cây có thể phát triển trong thời tiết lạnh, nhiệt độ phù hợp là 20 – 25 độ C.

Cây thông lá kim là cây ưa ánh sáng tuyệt đối, phát triển nhanh chóng. Vì vậy khi gieo trồng thông lá kim, bạn cần những khu vực rộng rãi như đồi, núi, rừng,…

Những loại cây thông được trồng phổ biến tại Việt Nam

Cây thông lá kim ba lá

Thông ba lá còn được biết đến là xà nu, là giống cây thông lá kim phổ biến hàng đầu tại Việt Nam. Loại cây này được trồng nhiều ở khu vực cao nguyên Lang Biang, thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng. Cây thông ba lá có thân gỗ, là loại cây lá kim với ba lá kim đính cùng một cành cây.

Lá của cây thông ba lá có độ dài khoảng 20 – 30cm, màu xanh đậm, ít nhựa và có mùi khá khó chịu. Vì vậy loại cây này không được dùng để lấy nhựa cây mà chỉ dùng để sản xuất vật dụng thủ công mỹ nghệ. Ngoài ra, cây thông ba lá cũng được là nguyên liệu quan trọng trong ngành sản xuất giấy.

Cây thông Đà Lạt

Nếu ai đã từng đến Đà Lạt và ghé thăm rừng thông Đà Lạt sẽ từng thấy loại cây thông lá kim này. Cây thông Đà Lạt còn được biết như cây thông năm lá thường được trồng tại Đà Lạt và Lâm Đồng.

Cây thông Đà Lạt là cây thân gỗ to, cao hơn 35m và rộng từ 50 – 80cm. Mỗi cành cây thông Đà Lạt sẽ có năm lá kim, mọc thành từng cụm với chiều dài của lá từ 30 – 40cm. Loại cây này thường được ứng dụng trong việc làm đồ nội thất hoặc gia dụng.

Cây thông đỏ

Cây thông đỏ có chứa một số chất hỗ trợ đẩy lùi tế bào ung thư vì thế hay được gọi là “thảo dược vàng”. Cây thông đỏ thường xuất hiện nhiều tại huyện Đức Trọng, Đơn Dương, Lạc Dương và thành phố Đà Lạt thuộc tỉnh Lâm Đồng. Loại cây này sinh trưởng chậm và có tuổi thọ cao. Khi cây trưởng thành có thể cao đến 35m.

Hiện nay cây thông đỏ đang nằm trong sách đỏ của Việt Nam. Theo các nghiên cứu trên thế giới, một số chất trong vỏ và lá cây thông đỏ có thể giúp kéo dài thời gian của bệnh nhân ung thư. Đây là loại cây có giá trị trong y học và là loại dược liệu quý hiếm, có số lượng cực nhỏ tại Việt Nam.

Cây thông đất

Cây thông đất được trồng phổ biến ở những khu vực miền núi phía Bắc như Thanh Hóa, Lai Châu, Tuyên Quang, Hà Giang, Hòa Bình,… Cây thông đất có tính hàn và vị đắng, có tác dụng phòng ngừa bệnh teo não, giúp cải thiện chứng suy giảm trí nhớ hoặc bệnh Alzheimer ở người cao tuổi.

Cây thông đất là loại cây thân thảo, cao trung bình từ 30cm đến 50cm. Lá cây nhỏ và màu xám. Đây là loại cây thường được trồng để làm thuốc chữa bệnh.

Thông mã vĩ

Thông mã vĩ, hay còn được biết đến với tên gọi thông đuôi ngựa, có nguồn gốc từ Hải Nam, Trung Quốc và phân bố rộng rãi tại Việt Nam. Đặc biệt là ở những tỉnh phía Bắc như Cao Bằng, Lào Cai, Hà Giang và nhiều khu vực khác.

Là một loài cây thân gỗ lớn, thông đuôi ngựa có chiều cao có thể đạt tới 10m, với lá kim nhỏ. Ngoài việc được trồng với mục đích chế biến gỗ và nguyên vật liệu xây dựng, thông đuôi ngựa còn có các ứng dụng trong lĩnh vực y học. Lá của cây này được cho là có khả năng điều trị cảm sốt và cao huyết áp. Ngoài ra, nhựa của thông đuôi ngựa cũng được sử dụng để sản xuất các sản phẩm y dược, đặc biệt là trong điều trị các trường hợp viêm nhiễm da.

Công dụng của cây thông lá kim

Do hình dáng tinh tế và đẹp mắt, cây thông lá kim thường được sử dụng như một loại cây cảnh trong nhà. Ở các quốc gia châu Âu, trong mỗi dịp lễ Noel, cây thông lá kim trở thành một phần không thể thiếu, nơi mà người ta thường treo đồ trang trí và để trong phòng.

Những loại thông lá kim nhỏ gọn và có dáng đẹp thường được treo hoặc bày trên bàn, tạo nên không gian độc đáo. Với màu xanh tươi của lá kim và hình dáng tháp độc đáo, chúng thích hợp để đặt trong những không gian như phòng khách, phòng ăn hay sảnh chờ.

Ngoài ra, nhựa của cây thông còn được chế biến để làm dầu thông và nước hoa. Đây là hai nguyên liệu quan trọng trong việc sản xuất nhiều loại nước hoa. Gỗ thông, với đặc tính cứng dẻo và mùi thơm đặc trưng, cũng được sử dụng để làm các sản phẩm nghệ thuật và đồ mỹ nghệ.

Cách trồng và chăm sóc cây thông lá kim

Cách trồng cây thông lá kim

Đào bứng: Thời điểm thuận lợi nhất để đào bứng cây thông lá kim là từ tháng 12 đến tháng 2 theo lịch âm lịch năm sau. Trước khi đưa cây vào chậu, hãy lấy tất cả đất xung quanh và đặt vào chậu của bạn. Sau đó, sử dụng cưa hoặc kéo để cắt đứt những nhánh rễ bị tổn thương, sau cùng là bôi keo để ngăn chảy mủ và thấm nước.

Kỹ thuật nhân giống: Đối với việc nhân giống, hạt thông nên được thu hái từ quả đã chín của cây mẹ, có độ tuổi từ 18 đến 35 năm, phát triển mạnh mẽ và không bị sâu bệnh. Hạt cần được phơi nắng hoặc phơi trong điều kiện ánh nắng mạnh khoảng 5 ngày, khi hàm lượng nước trong hạt giảm xuống khoảng 5-7% trước khi tiến hành gieo.

Thời vụ gieo: Tháng 9 đến tháng 11 là thời điểm lý tưởng để gieo hạt. Trước khi gieo, hãy đảm bảo rằng hạt được bảo vệ hoàn toàn khỏi mầm bệnh.

Đất trồng: Đất trồng hạt cần có độ ẩm, chất dinh dưỡng đầy đủ và không bị nhiễm bệnh. Bạn có thể gieo theo luống hoặc trong bầu đất. Sau khi gieo, hãy phủ một lớp đất mỏng và rơm lên trên. Khi cây con đạt 8-9 tháng tuổi, bạn có thể mang ra ngoài để trồng.

Cách chăm sóc cây thông lá kim

Chăm sóc cây thông lá kim bạn cần phải chú ý đến những yếu tố như phân bón, tưới nước, ngắt chồi, làm ngắn lá,… để cây có thể phát triển tốt:

• Tưới nước: Cây thông lá kim, với khả năng chịu hạn hán tốt và ưa nắng, yêu cầu việc tưới nước phải đảm bảo vừa đủ và để cây phát triển dưới ánh nắng. Trong trường hợp cây được trang trí trong phòng, bạn nên cho cây phơi dưới ánh nắng mặt trời mỗi 5 ngày một lần.
• Bón phân: Thời điểm tốt nhất để bón phân là vào mùa thu. Tránh sử dụng phân hoá học vì nó có thể làm thay đổi độ pH của đất và ảnh hưởng đến vi sinh vật có lợi. Thay vào đó, sử dụng phân bón hữu cơ tự nhiên như phân chuồng ngâm nước, nước vo gạo,…
• Ngắt chồi: Ngắt chồi giúp cây thông lá kim phát triển mạnh mẽ hơn. Thực hiện hành động này khi ngọn mới chuyển sang màu xanh và lá bắt đầu nảy mầm. Ngắt khoảng 2/3 chiều dài của chồi để đảm bảo sự phát triển cân đối.
• Làm ngắn lá: Khi cây có lá nón, cắt bớt lá giúp hạn chế sự mất nước và dưỡng chất. Sau khi thực hiện biện pháp này, cây sẽ phát triển bộ lá dày và khỏe mạnh hơn.

Lưu ý khi trồng và chăm sóc cây thông lá kim

Cây thông lá kim thường có tốc độ phát triển chậm, do đó, người ta thường mua cây đã trồng để tiết kiệm thời gian. Khi chọn mua cây, nên đào cây vào mùa đông khi cây đang ở trong thời kỳ ngủ đông. Sau khi chuyển cây, hãy đặt nó trong môi trường bóng râm và phun sương để giúp cây thích nghi với môi trường mới.

Lựa chọn loại đất trồng cũng rất quan trọng, nên chọn đất cát hoặc đất sỏi có khả năng thoát nước tốt, đặc biệt là đất đồi. Khi mới trồng, cây không cần bón phân, đặc biệt là tránh sử dụng phân hoá học. Thay vào đó, bạn nên bón phân hữu cơ quanh gốc vào mùa thu.

Hãy chọn những vị trí thoáng mát nhưng không quá nắng gắt khi trồng cây thông lá kim để tạo ra điều kiện tốt nhất cho sự phát triển của cây.

Vừa rồi là những thông tin về cây thông lá kim mà Greenworks muốn chia sẻ. Hy vọng những thông tin này đã giúp cho bạn khám phá thêm được nhiều điều thú vị về cây thông lá kim như đặc điểm, phân loại và các công dụng. Hãy tiếp tục theo dõi những bài viết tiếp theo của Greenworks để có thể khám phá thêm nhiều điều thú vị về cây cảnh, cách chăm sóc sân vườn.